Terapie

CO NOWEGO ? CO DOBREGO ?

KINEZJOLOGIA EDUKACYJNA jako metoda wspierająca proces uczenia się dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce

Co to takiego kinezjologia edukacyjna?

Z greckiego kinesis znaczy ruch, logos – nauka, czyli jest to nauka o ruchu, wykorzystująca ruch w procesie rozwoju dziecka i dorosłego. Jest to metoda opracowana przez Paula Dennisona i jego żonę Gail Dennison.

Paul Dennison – sam dyslektyk, pracując z dziećmi dyslektycznymi zauważył, że wykorzystany w trakcie nauki ruch sprzyja przezwyciężaniu trudności szkolnych. Jednak nie chodzi tu o zwykły ruch – ruchliwość, ale o ruch sprzyjający rozwojowi. P.Dennison rozpoznał dwa podstawowe ruchy – tzw. naprzemienny i jednostronny. Opracował zbiór ćwiczeń nazywanych gimnastyką mózgu. Zasadniczym ruchem dla niego jest ruch naprzemienny – taki, kiedy jedna ręka wyciągnięta jest w kierunku przeciwnej nogi, a więc po prostu może być to naprzemienne chodzenie w miejscu. Wówczas przekraczamy linię środkową ciała – lewej i prawej strony ciała, a także części górnej i dolnej ciała. Dotyk prawą ręką do lewej stopy, lewą ręką do prawej stopy lub dotyk prawym łokciem do lewego kolana, lewym łokciem do prawego kolana pobudza pracę lewej i prawej półkuli mózgowej. Gdy wykonujemy te proste ruchy regularnie w ciele modzelowatym, które łączy obie półkule mózgowe, powstaje więcej sieci nerwowych, co sprzyja powstaniu szybszej i bardziej zintegrowanej komunikacji pomiędzy dwoma półkulami i przyczynia się do podnoszenia poziomu myślenia przyczynowo-skutkowego. Wpływa na koordynację rąk, zręczność, poprawia wymowę, pisownię, umiejętność słuchania, czytania i rozumienia, koordynację lewej i prawej strony ciała, poprawia oddychanie i gibkość ciała, ćwiczy lewe i prawe oko, usprawnia narząd słuchu, ułatwia opanowanie nowego materiału i później jego odtwarzanie.

Ruchy naprzemienne należą do podstawowych ćwiczeń z kanonu gimnastyki mózgu.

Kinezjologia edukacyjna to także określony styl życia – właściwe dla mózgu odżywianie. Zrównoważona dieta wpływa na proces uczenia się. Powinna ona zawierać wszystkie niezbędne aminokwasy, potrzebne do syntezy białek, które zabezpieczają właściwe przewodnictwo nerwowe. Białka stanowią strukturę hemoglobiny, która umożliwia transport tlenu, a więc decydują o dotlenieniu organizmu. Dzieci szczególnie potrzebują dodatkowego białka, gdyż są w okresie intensywnego wzrostu. Zaleca się więc dietę wzbogaconą o produkty mleczne – jogurty, białe sery, jajka, mięso, orzechy, warzywa strączkowe i inne bogate w wapń, magnez, witaminę C i kompleks witamin B, chrom, cynk, niezbędne kwasy tłuszczowe. Aby wspomóc procesy uczenia się warto również ograniczyć, a wręcz wycofać z diety cukry proste. Duża zawartość węglowodanów i cukrów powoduje nadmierny wzrost drożdży w organizmie, a w efekcie produkcję alkoholu. Alkohol transportowany jest z układu trawiennego do krwi. Przedostaje się do mózgu, hamuje wzrost sieci nerwowych, zaburza ich prawidłowy rozwój i funkcjonowanie. Dziecko może zachowywać się podobnie jak dorosły po spożyciu alkoholu – może mieć trudności z koordynacją ruchów precyzyjnych, trudności z rozumieniem i kontrolą własnego zachowania. Zauważono, że apetyt na cukier zmniejsza się, kiedy zaczyna się pić więcej wody. To właśnie woda wspomaga uczenie się i myślenie. Stanowi ona od 45% do 75% naszej całkowitej wagi ciała. Nasz mózg składa się w ok. 90% właśnie z wody. Ona decyduje o płynnym funkcjonowaniu układu nerwowego. Ponadto zwiększa możliwości hemoglobiny do transportu tlenu.

Reasumując: kinezjilogia edukacyjna to nauka zajmująca się ruchem i jego wpływem na uczenie się, to propozycja określonego stylu życia – odpowiednia dieta i ruch. Dzieci, młodzież i rodzice w trakcie zajęć indywidualnych i grupowych mogą zapoznać się z prostymi ćwiczeniami pobudzającymi procesy naturalnego uczenia się i sprzyjającymi pokonaniu trudności szkolnych. Spotkania informacyjne i szkoleniowe organizowane są na terenie poradni w ciągu całego roku szkolnego. Chęć uczestnictwa w zajęciach z kinezjologii edukacyjnej – gimnastyce mózgu zgłosić można telefonicznie.

Zapraszam do kontaktu.

Wszystkim zainteresowanym szczegółowych informacji udzieli Maria Ostrowiecka – logopeda Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Białymstoku, telefon kontaktowy 741-62-35.

Jeżeli jesteś gotów zmusić swój umysł do opuszczenia bezpiecznych, utartych kolein rutyny, zapraszam na Trening Twórczego Myślenia i Rozwoju Osobowości

Trening twórczego myślenia i rozwoju osobowości to cykl zajęć warsztatowych kierowanych szczególnie do młodzieży z trzecich klas szkół gimnazjalnych i uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Głównym celem zajęć jest rozpoznanie i systematyczne doskonalenie indywidualnych możliwości młodego człowieka, realizowanie zdolności do twórczego rozwiązywania problemów, pomoc młodzieży w uświadamianiu własnej autonomiczności, rozpoznawaniu emocji własnych i u innych osób.

Okres dorastania to czas niezwykłej aktywności, wrażliwości, podejmowania prób samodzielności i niezależności intelektualnej – to czas dynamicznego rozkwitu zdolności. W niesprzyjających warunkach zdolności te ulegają zahamowaniu. Trening twórczego myślenia ma za zadanie stworzyć jak najbardziej sprzyjające warunki do rozpoznania i rozwijania tych zdolności. W treningu uczestniczyć może każdy młody człowiek. Nie chodzi tu tylko o osoby z wyjątkową sprawnością intelektualną, które w testach psychologicznych wykazują współczynnik IQ 130-150. Jeżeli chcesz uczestniczyć w zadaniach wymagających niestereotypowego myślenia, chcesz sprawdzić swoją gotowość i konsekwencję w dążeniu do celu, a także odwagę w podejmowaniu ryzyka oraz umiejętność autoprezentacji, jesteś fantastycznym kandydatem do treningu. Zapraszam więc do udziału w warsztatach.

Grupa treningowa liczy 10 – 15 osób. Dwie edycje tych spotkań warsztatowych, opracowanych przez mgr Iwonę Jaźwińską i Marię Ostrowiecka, zrealizowane już zostały na terenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Łapach. W ubiegłym roku szkolnym przeprowadzone zostały 4 spotkania w Liceum Plastycznym w Supraślu, odbyły się one w ramach godzin wychowawczych. Na ten rok szkolny proponowany jest cykl cotygodniowych spotkań, trwających 2 godziny lekcyjne. Młodzież, uczestnicząca w zajęciach tak je podsumowała:

„ Stałam się bardziej tolerancyjna i otwarta wobec innych ludzi i ich poglądów”,
„Wiem, że wspólnie można odnaleźć zdecydowanie więcej ciekawych rozwiązań jakiegoś problemu”,
„Sam już nie wiem, skąd we mnie tyle nietypowych pomysłów?!”
„Stałam się pewniejsza siebie, nie boję się mówić nawet pozornie o najgłupszych pomysłach”,
„Łatwiej i efektywniej się uczę”,
„Jest we mnie więcej cierpliwości i spokoju przy rozwiązywaniu konfliktów”,
„Wykorzystuję własne pomysły”,
„Zajęcia pokazały mi „drugą” stronę tego, co widzę, doświadczam, przeżywam”,
„Zdemaskowałam swoje uprzedzenia”,
„Nauczyłam się pokory i łagodności”,
„Serdeczna atmosfera rozluźniała mnie, był to czas relaksu i odpoczynku od szkoły”,
„Stworzyliśmy -jako grupa- zgraną paczkę”.

To tylko część wypowiedzi licealistów – uczestników Treningu Twórczego Myślenia. Mam nadzieję, że zachęcająco brzmią ich słowa. Sprawdź sam! Zapraszam. Zgłoszenia przyjmowane są telefonicznie w kancelarii Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Białymstoku w ciągu roku szkolnego. Pierwsze spotkanie informacyjne odbędzie się po zebraniu grupy warsztatowej minimum 8 osób.

Nauczycieli i wychowawców zainteresowanych Treningiem również zachęcam do kontaktu!
Wspólnie spędzony czas przeznaczony będzie na przekraczanie bezpiecznych, utartych kolein rutyny.

Zapraszam do kontaktu

Wszystkim zainteresowanym szczegółowych informacji udzieli Maria Ostrowiecka – logopeda Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Białymstoku, telefon kontaktowy 741-62-35.

Jeżeli jesteś gotów zmusić swój umysł do opuszczenia bezpiecznych, utartych kolein rutyny, zapraszam na Trening Twórczego Myślenia i Rozwoju Osobowości

Trening twórczego myślenia i rozwoju osobowości to cykl zajęć warsztatowych kierowanych szczególnie do młodzieży z trzecich klas szkół gimnazjalnych i uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Głównym celem zajęć jest rozpoznanie i systematyczne doskonalenie indywidualnych możliwości młodego człowieka, realizowanie zdolności do twórczego rozwiązywania problemów, pomoc młodzieży w uświadamianiu własnej autonomiczności, rozpoznawaniu emocji własnych i u innych osób.

Okres dorastania to czas niezwykłej aktywności, wrażliwości, podejmowania prób samodzielności i niezależności intelektualnej – to czas dynamicznego rozkwitu zdolności. W niesprzyjających warunkach zdolności te ulegają zahamowaniu. Trening twórczego myślenia ma za zadanie stworzyć jak najbardziej sprzyjające warunki do rozpoznania i rozwijania tych zdolności. W treningu uczestniczyć może każdy młody człowiek. Nie chodzi tu tylko o osoby z wyjątkową sprawnością intelektualną, które w testach psychologicznych wykazują współczynnik IQ 130-150. Jeżeli chcesz uczestniczyć w zadaniach wymagających niestereotypowego myślenia, chcesz sprawdzić swoją gotowość i konsekwencję w dążeniu do celu, a także odwagę w podejmowaniu ryzyka oraz umiejętność autoprezentacji, jesteś fantastycznym kandydatem do treningu. Zapraszam więc do udziału w warsztatach.

Grupa treningowa liczy 10 – 15 osób. Dwie edycje tych spotkań warsztatowych, opracowanych przez mgr Iwonę Jaźwińską i Marię Ostrowiecka, zrealizowane już zostały na terenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Łapach. W ubiegłym roku szkolnym przeprowadzone zostały 4 spotkania w Liceum Plastycznym w Supraślu, odbyły się one w ramach godzin wychowawczych. Na ten rok szkolny proponowany jest cykl cotygodniowych spotkań, trwających 2 godziny lekcyjne.

 Młodzież, uczestnicząca w zajęciach tak je podsumowała:

„ Stałam się bardziej tolerancyjna i otwarta wobec innych ludzi i ich poglądów”,
„Wiem, że wspólnie można odnaleźć zdecydowanie więcej ciekawych rozwiązań jakiegoś problemu”,
„Sam już nie wiem, skąd we mnie tyle nietypowych pomysłów?!”
„Stałam się pewniejsza siebie, nie boję się mówić nawet pozornie o najgłupszych pomysłach”,
„Łatwiej i efektywniej się uczę”,
„Jest we mnie więcej cierpliwości i spokoju przy rozwiązywaniu konfliktów”,
„Wykorzystuję własne pomysły”,
„Zajęcia pokazały mi „drugą” stronę tego, co widzę, doświadczam, przeżywam”,
„Zdemaskowałam swoje uprzedzenia”,
„Nauczyłam się pokory i łagodności”,
„Serdeczna atmosfera rozluźniała mnie, był to czas relaksu i odpoczynku od szkoły”,
„Stworzyliśmy -jako grupa- zgraną paczkę”.

To tylko część wypowiedzi licealistów – uczestników Treningu Twórczego Myślenia. Mam nadzieję, że zachęcająco brzmią ich słowa. Sprawdź sam! Zapraszam. Zgłoszenia przyjmowane są telefonicznie w kancelarii Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Białymstoku w ciągu roku szkolnego. Pierwsze spotkanie informacyjne odbędzie się po zebraniu grupy warsztatowej minimum 8 osób.

Nauczycieli i wychowawców zainteresowanych Treningiem również zachęcam do kontaktu!

Wspólnie spędzony czas przeznaczony będzie na przekraczanie bezpiecznych, utartych kolein rutyny.

PROFILAKTYKA ZABURZEŃ MOWY

Kiedy rozpoczyna się profilaktyka zaburzeń mowy?

Badania eksperymentalne obejmujące dziecko w okresie prenatalnym wykazały, że wiele czynników już w czasie rozwoju dziecka w łonie matki wpływa na prawidłowy rozwój narządów mowy i słuchu, a w następstwie na prawidłowy rozwój mowy. Amerykański psycholog – Thomas McNeill w swych badaniach wykazał, że ważny jest nawet miesiąc poczęcia dziecka. U dzieci poczętych między grudniem a lutym zaobserwował największe stopnie inteligencji, połączone z najmniejszymi wskaźnikami zaburzeń umysłowych. Zaś u dzieci poczętych w miesiącach najgorętszych w roku – czyli w czerwcu, lipcu, sierpniu – zaobserwował niższy wskaźnik inteligencji i wyższy procent zaburzeń umysłowych, które często mają silny związek z rozwojem mowy. Oczywiście nie bez znaczenia okazuje się również spożywany podczas ciąży pokarm, leki, przeżywany stres. Wszystkie te czynniki wpływają na prawidłowy rozwój dziecka, a niedobory białka czy innych pierwiastków mogą spowodować nieodwracalne zmiany w komórkach mózgowych.

Reasumując:

1.Profilaktyka zaburzeń mowy w zasadzie rozpoczynać się może przed poczęciem dziecka – urodzenie dziecka na początku lata sprzyjać będzie doznawaniu jak największej ilości bodźców, a temperatura otoczenia będzie łagodna dla noworodka.
2. Okras prenatalny to niepowtarzalny i szczególnie ważny czas, który determinuje rozwój dziecka w kolejnych etapach jego życia, dlatego konieczna w tym okresie jest dieta bogata w różnorodne źródła białka – budulec komórek mózgowych, tkanek.
3. Podczas ciąży nie należy palić papierosów i pić alkoholu.
4. Należy zadbać o spokój i relaks.
5. Można przyjmować leki wskazane tylko przez lekarza i pod ścisłą kontrolą lekarską. Należy zapoznać się z wpływem leku na rozwój dziecka w łonie matki.

Jak rozwija się mowa dziecka?

Już pod koniec trzeciego miesiąca życia płodowego ukształtowane są struny głosowe i dziecko jest zdolne do reakcji płaczu, zaś organ słuchu jest wówczas jednym z najlepiej rozwiniętych zmysłów. W tym czasie również rozpoczynają swoją pracę mięśnie potrzebne do chwytania, oddychania, fonacji, ssania. Między 4. a 5. miesiącem dziecko w łonie matki reaguje na bodźce akustyczne – reaguje na dźwięk mowy ludzkiej, głośną muzykę, krzyk, dźwięk pralki. Bardzo ważnym etapem przygotowującym do rozwoju mowy jest naturalna gimnastyka narządów mowy, która odbywa się podczas karmienia piersią. Dziecko musi mocno objąć wargami sutek – usprawnia mięśnie warg. Przy ssaniu automatycznie unosi czubek języka do podniebienia, ćwiczy w ten sposób pionizację języka niezbędną do prawidłowej artykulacji głosek: t, d, n, l, r, sz, ż cz, dż. Uczy się wówczas prawidłowego połykania i oddychania przez nos, co sprzyja poprawnej wymowie głosek: n, t, d, s, z, c, dz, chroni przed infekcjami górnych dróg oddechowych, alergiami. Podczas ssania piersi żuchwa, która przy narodzeniu jest naturalnie cofnięta, zaczyna właściwie się umiejscawiać. Uniknąć więc można wady zgryzu – tyłożuchwia. Karmienie piersią zaleca się co najmniej do 6. miesiąca życia. W tym właśnie czasie niemowlę zaczyna głużyć/ gruchać – wydawać różne dźwięki: samogłoski, spółgłoski, grupy samogłoskowe i spółgłoskowe. Przygotowuje się do wydawania podstawowych dźwięków mowy. Są to jednak dźwięki przypadkowe. Dopiero w drugiej połowie pierwszego roku życia zaczyna świadomie bawić się dźwiękami i naśladować te, które zasłyszało w otoczeniu – dziecko gaworzy. Pod koniec pierwszego roku życia pojawiają się pierwsze wyrazy: mama, tata, baba. W rozwoju mowy dziecka nazywa się ten etap OKRESEM MELODII, obejmuje on pierwszy rok życia.

Kolejny etap to:

OKRES WYRAZU – dziecko dwuletnie używa już wszystkich samogłosek, prócz nosowych (ą, ę), wymawia także spółgłoski: p, b, m, t, d, k, ś, czasem ć. Porozumiewa się wypowiadając pojedyncze słowa, pierwsze sylaby lub końcówki słów.
OKRES ZDANIA obejmuje trzeci rok życia. Dziecko wypowiada głoski: p, b, m, zmiękczone pi, bi, mi, f, w, fi, wi, ś, ź, ć, dź, ń, ki, gi, k, g, ch, t, d, n, l. Buduje proste zdania.
OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ (od 3 do 7 roku życia) charakteryzuje się tym, że dziecko odróżnia głoski s, z, c, dz od ś, ź, ć, dź, a pod koniec czwartego roku życia pojawia się głoska r. Około 4-5 roku życia pojawiają się też głoski sz, ż, cz, dż.

Trzeba pamiętać, że mowa 4-latka jest jeszcze bardzo nieporadna i często śmieszna, i mało zrozumiała. Jednak mowa 5-latka powinna być już w zasadzie zrozumiała, mimo że może on jeszcze upraszczać grupy spółgłoskowe w nagłosie i śródgłosie wyrazów.
W zasadzie mowa dziecka sześcioletniego powinna być już opanowana pod względem dźwiękowym.

Jakie są niepokojące sygnały zaburzenia rozwoju mowy?

1. Dziecko nie gaworzy.
2. Dziecko nie reaguje na dźwięki otoczenia, nie wodzi wzrokiem w kierunku źródła dźwięku.
3. W mowie dziecka zaobserwować można pewne rozbieżności z podanymi powyżej okresami rozwoju mowy – później pojawiają się dane głoski, później następuje okres wyrazu czy zdania;
4. Dziecko mówiąc często wsuwa język między zęby, szczególnie przy artykulacji głosek: t, d, n, l, s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż;
5. Dziecko nieprawidłowo wymawia głoski: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, ś, ź, ć, dź – zbliżając wargę do zębów, trzymając język zbyt blisko zębów, między zębami lub wymawia te głoski zbyt świszcząco;
6. Dziecko pod koniec 4. roku życia i w 5. roku życia wymawia głoskę r jako l, j, y, r języczkowe lub w ogóle ją opuszcza;

Do kogo się zgłosić?

Jeżeli pojawiają się jakieś niepokojące sygnały, np. wymienione powyżej, warto wówczas skonsultować się z logopedą, lekarzem rodzinnym, audiologiem, foniatrą. W państwowych placówkach, m.in. w Poradniach Psychologiczno-Pedagogicznych, taka konsultacja, a także terapia logopedyczna jest bezpłatna. Tym bardziej zachęcam do korzystania z tej formy pomocy.

„SPOJRZEĆ W GŁĄB SIEBIE…”

„Emocje, które wywołują w nas ludzie, zjawiska czy zdarzenia trudno czasami wyrazić słowami. To, co przeżywamy, jest często niezrozumiałe dla innych. Choć znamy tyle słów, nie potrafimy nazwać naszych wewnętrznych stanów. Sztuka może pomóc spojrzeć w głąb siebie, może również stać się dla wielu osób jedynym środkiem ekspresji emocjonalnej. Poprzez symbol umożliwia komunikację różnych przekonań, konfliktów, urazów. Może pomóc dostrzec, że spontaniczne wyrażanie siebie jest naprawdę możliwe, co więcej, możliwa jest nasza przemiana.”

Na terenie Powiatowej Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej prowadzone są zajęcia arteterapii. Dlaczego właśnie arteterapia? Zastanawiałyśmy się w jaki sposób obudzić w dzieciach i młodzieży odwagę i motywację do wszechstronnego rozwoju. Szukałyśmy takich działań, które umożliwiałyby im poznawanie siebie samych, innych oraz świata, a jednocześnie byłyby atrakcyjne i bazowały na ich potencjale twórczym. Spośród wielu różnego rodzaju form oddziaływań terapeutycznych najbardziej interesująca wydała nam się terapia przez sztukę – artetarapia. Z pewnością wielu z Was zetknęło się z tym terminem, ale być może nie każdy wie, czym ona faktycznie jest. Dlatego teraz szczypta wyjaśnień.

Arteterapia jest rozumiana jako terapeutyczne oddziaływanie różnych dziedzin sztuki, poprzez które wydobywana jest energia do własnego rozwoju. Wykorzystuje ona do celów terapeutycznych formy plastyczne, muzyczne, literackie i teatralne. Tak szeroko pojęta sztuka stanowi bezpieczny i akceptowany przez dzieci sposób wyrażania tego, co jest niejednokrotnie trudne do opisania słowami, jest odzwierciedleniem problemów i nieprzyjemnych emocji, często nagromadzonych i przechowywanych. Jednocześnie poprzez wykonywanie różnorodnych czynności umożliwia doskonalenie umiejętności manualnych i ruchowych. Dla dzieci z trudnościami zajęcia arteterapii często są jedynym miejscem, gdzie mogą wyrazić swoją opinię, usłyszeć pochwałę czy zrealizować swoje marzenia. Są niejednokrotnie jedyną szansą na poczucie się rozumianym, akceptowanym, wartościowym i ważnym człowiekiem.

Głównym celem prowadzonych przez nas zajęć arteterapii jest wszechstronny rozwój dzieci i młodzieży poprzez różnorodną aktywność artystyczną. Natomiast cele szczegółowe to między innymi: rozwijanie sprawności manualnej, kształtowanie umiejętności społecznych, podnoszenie poziomu samoakceptacji i poczucia własnej wartości, rozwijanie umiejętności wyrażania emocji, kształtowanie poczucia samodzielności i odpowiedzialności oraz rozwijanie zainteresowań i uzdolnień plastycznych.

Zajęcia przeznaczone są dla dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce, zaburzeniami rozwojowymi i trudnościami emocjonalnymi, które uczęszczają do szkół w powiecie białostockim. W bieżącym roku szkolnym spotkania odbywają się co dwa tygodnie w poniedziałki w godzinach 16.00-17.30, w dwóch grupach wiekowych:
– dzieci z klas I – IV szkół podstawowych,
– młodzież z klas VI szkół podstawowych – II gimnazjum.
Grupy są nieliczne (ok. 10 uczestników), dzięki czemu możliwe jest osiągnięcie maksymalnej skuteczności oddziaływań.
Ze względu na to, że zajęcia arteterapii przynoszą oczekiwane efekty oraz cieszą się dużym zainteresowaniem dzieci i młodzieży, planujemy kontynuować je w przyszłym roku szkolnym.
Serdecznie zapraszamy na kolejną edycję zajęć wszystkich chętnych, którzy mają ochotę przeżyć z nami niezapomniane chwile oraz „spojrzeć w głąb siebie”. Zapisy będą przyjmowane od czerwca do sierpnia w kancelarii poradni.

Edyta Wysocka – Rutkowska – pedagog
Agnieszka Kulmacz – psycholog

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*